Voor patiënten

Betrouwbare informatie, herkenning van klachten en voorbereiding op het gesprek met uw arts.

Veel mensen met langdurige lage rugklachten doorlopen een lang traject voordat een mogelijke oorzaak wordt gevonden. Rugpijn kan verschillende oorzaken hebben en het stellen van een diagnose is vaak complex.

In sommige gevallen speelt een lumbosacrale overgangswervel (LSTV) een rol. Dit is een anatomische variatie in de overgang tussen de onderste lendenwervel en het heiligbeen. Wanneer klachten samenhangen met deze anatomische variatie wordt dit het Bertolotti-syndroom genoemd.

Deze website biedt informatie om patiënten te helpen beter te begrijpen wat het Bertolotti-syndroom is, hoe diagnostiek meestal verloopt en welke behandelopties er kunnen bestaan. De informatie is bedoeld als ondersteuning bij het gesprek met uw arts en vervangt geen medisch advies.

Op deze pagina vindt u informatie over:

    • wat het Bertolotti-syndroom is

    • welke klachten kunnen voorkomen

    • hoe diagnostiek meestal verloopt

    • mogelijke behandelopties

    • hoe u zich kunt voorbereiden op een gesprek met uw arts

Wat is het Bertolotti-syndroom?

Het Bertolotti-syndroom verwijst naar lage rugklachten die mogelijk samenhangen met een lumbosacrale overgangswervel (LSTV).

Bij deze anatomische variatie heeft de onderste lendenwervel gedeeltelijk kenmerken van het heiligbeen. Hierdoor kan er een vergrote dwarsuitsteeksel ontstaan dat contact maakt met het bekken of het heiligbeen. Soms vormt zich hierbij een soort pseudo-gewricht.

Niet iedere lumbosacrale overgangswervel veroorzaakt klachten. Veel mensen hebben een overgangswervel zonder ooit klachten te ontwikkelen. Wanneer er wel een verband bestaat tussen de overgangswervel en pijnklachten spreekt men van het Bertolotti-syndroom.

Meer informatie vindt u op de pagina’s:

Illustratie van een lumbosacrale overgangswervel (LSTV). Hierbij heeft de onderste lendenwervel (L5) gedeeltelijk kenmerken van het heiligbeen en kan een verbinding ontstaan met het bekken. Wanneer deze anatomische variatie samenhangt met lage rugklachten wordt dit het Bertolotti-syndroom genoemd.

Mogelijke klachten

De klachten die samenhangen met het Bertolotti-syndroom kunnen sterk variëren. De pijn bevindt zich meestal in de lage rug, vaak aan één kant.

Veel voorkomende klachten zijn:

  • chronische lage rugpijn

  • pijn aan één zijde van de onderrug

  • pijn rond de overgang tussen rug en bekken

  • pijn die kan uitstralen naar bil of been

  • pijn bij langdurig staan of lopen

  • pijn bij draaien of buigen van de rug

Omdat deze klachten ook voorkomen bij andere rugproblemen, zoals een hernia, facetklachten of SI-gewrichtsklachten, kan het soms lang duren voordat een mogelijke relatie met een overgangswervel wordt overwogen.

Meer informatie vindt u op de pagina’s:

Wanneer kan Bertolotti mogelijk een rol spelen?

Lage rugklachten kunnen veel verschillende oorzaken hebben. In sommige situaties kan een lumbosacrale overgangswervel (LSTV) mogelijk een rol spelen bij het ontstaan van klachten.

Het Bertolotti-syndroom wordt niet altijd direct herkend, omdat de klachten kunnen lijken op andere rugproblemen.

De volgende kenmerken worden in de literatuur regelmatig beschreven bij patiënten waarbij een overgangswervel mogelijk een rol speelt:

Mogelijke herkenningspunten

  • langdurige lage rugklachten zonder duidelijke oorzaak

  • pijn die vaak eenzijdig in de onderrug aanwezig is

  • pijn rond de overgang tussen onderrug en bekken

  • klachten die soms uitstralen naar bil of bovenbeen

  • klachten die toenemen bij staan, lopen of draaien van de rug

  • eerdere behandelingen voor rugklachten die weinig effect hebben gehad

Het is belangrijk om te weten dat deze kenmerken niet specifiek zijn voor het Bertolotti-syndroom. Ze kunnen ook voorkomen bij andere oorzaken van lage rugklachten.

Daarom wordt de mogelijke rol van een overgangswervel altijd beoordeeld in combinatie met:

  • het klachtenpatroon

  • lichamelijk onderzoek

  • beeldvorming

  • en soms aanvullende diagnostische tests.

Wanneer u vermoedt dat een overgangswervel mogelijk een rol speelt bij uw klachten, kunt u dit bespreken met uw arts.

Waarom wordt het vaak gemist?

Een lumbosacrale overgangswervel komt relatief vaak voor in de bevolking. Toch wordt het Bertolotti-syndroom niet altijd direct herkend als mogelijke oorzaak van rugklachten.

Dit kan verschillende redenen hebben:

  • niet iedere overgangswervel veroorzaakt klachten

  • de relatie tussen beeldvorming en klachten is niet altijd duidelijk

  • radiologische verslaglegging kan verschillen

  • klachten overlappen met andere rugproblemen

Daardoor kan het soms lang duren voordat deze mogelijkheid wordt onderzocht.

Meer informatie hierover vindt u op de pagina:

Een lumbosacrale overgangswervel kan op beeldvorming soms subtiel zichtbaar zijn en wordt niet altijd direct als mogelijke oorzaak van klachten herkend. Omdat deze anatomische variatie relatief vaak voorkomt en niet altijd klachten veroorzaakt, kan de klinische relevantie soms moeilijk te beoordelen zijn.

Diagnostiek

Het stellen van de diagnose Bertolotti-syndroom gebeurt meestal op basis van een combinatie van verschillende factoren.

Een arts kijkt onder andere naar:

  • het klachtenpatroon

  • lichamelijk onderzoek

  • beeldvorming

  • de reactie op eventuele behandelingen

Beeldvorming kan bestaan uit:

  • röntgenfoto’s

  • CT-scans

  • MRI-scans

Het is belangrijk om te weten dat het vinden van een overgangswervel op beeldvorming niet automatisch betekent dat deze ook de oorzaak van klachten is. De klinische context blijft altijd belangrijk.

Meer informatie vindt u op de pagina’s:

Beeldverhalen

Behandeling

De behandeling van klachten die mogelijk samenhangen met een overgangswervel kan per persoon verschillen. Dit hangt onder andere af van:

  • de aard en ernst van de klachten

  • de relatie tussen klachten en beeldvorming

  • eerdere behandelingen

Mogelijke behandelopties kunnen zijn:

  • fysiotherapie of oefentherapie

  • pijnbehandeling

  • injectietherapie

  • in bepaalde gevallen chirurgische behandeling

Welke behandeling het meest geschikt is, wordt altijd samen met een arts bepaald.

Meer informatie vindt u op de pagina’s:

De behandeling van klachten die mogelijk samenhangen met het Bertolotti-syndroom kan per persoon verschillen. Samen met een arts wordt gekeken welke behandeling het meest passend is, afhankelijk van klachten, diagnostiek en eerdere behandelingen.

Voorbereiding op het gesprek met uw arts

Wanneer u vermoedt dat een lumbosacrale overgangswervel mogelijk een rol speelt bij uw klachten, kan het helpen om goed voorbereid naar uw arts te gaan.

Deze website is bedoeld als informatiebron die kan helpen bij het stellen van vragen en het bespreken van mogelijke aandachtspunten.

Mogelijke vragen voor uw arts

U kunt bijvoorbeeld vragen:

  • Is er op mijn beeldvorming een lumbosacrale overgangswervel (LSTV) zichtbaar?

  • Wordt deze genoemd in het radiologisch verslag?

  • Zou deze anatomische variatie een rol kunnen spelen bij mijn klachten?

  • Is aanvullende diagnostiek nodig?

  • Kan een diagnostische injectie helpen om te bepalen waar de pijn vandaan komt?

Informatie die u kunt meenemen naar uw afspraak

Het kan helpen om vooraf te verzamelen:

  • radiologieverslagen (MRI, CT of röntgen)

  • eerdere behandelverslagen

  • een overzicht van behandelingen die u heeft gehad

  • een korte beschrijving van uw klachten

Bijvoorbeeld:

  • wanneer zijn de klachten begonnen

  • waar zit de pijn precies

  • wanneer nemen de klachten toe of af

Download checklist voor het artsgesprek (PDF)

Download the checklist for your doctor’s appointment (English)

Waar kunt u mogelijk terecht?

Wanneer er sprake is van langdurige lage rugklachten waarbij een lumbosacrale overgangswervel mogelijk een rol speelt, kan het zinvol zijn om dit te bespreken met een arts.

Op deze website vindt u een overzicht van specialisten en centra die ervaring hebben met diagnostiek en behandeling van het Bertolotti-syndroom.

Bekijk hiervoor:

Bespreek aanhoudende lage rugklachten altijd met een arts. In sommige gevallen kan een specialist helpen beoordelen of een lumbosacrale overgangswervel een rol speelt bij de klachten.

Ervaringen van andere patiënten

Veel mensen met Bertolotti-gerelateerde klachten doorlopen een lang traject voordat er duidelijkheid ontstaat. Het lezen van ervaringen van andere patiënten kan soms helpen bij herkenning.

Bekijk de pagina:

Right-thin Right-thin Veelgestelde vragen (FAQ) vind u hier!

Bronnen en literatuur

De informatie op deze pagina is gebaseerd op wetenschappelijke publicaties en medische literatuur over het Bertolotti-syndroom en lumbosacrale overgangswervels.

Voor patiënten is geprobeerd de informatie zo begrijpelijk mogelijk samen te vatten, zonder de medische nuance te verliezen.

Een aantal belangrijke publicaties zijn:

  • Bertolotti M. Contributo alla conoscenza dei vizi di differenziazione regionale del rachide con speciale riguardo all’assimilazione sacrale della V lombare. Radiologica Medica. 1917.

  • Castellvi AE et al. Lumbosacral transitional vertebrae and their relationship with lumbar extradural defects. Spine. 1984.

  • Quinlan JF et al. Bertolotti’s syndrome: a cause of back pain in young people. Journal of Bone and Joint Surgery. 2006.

  • Santavirta S et al. Surgical treatment of Bertolotti’s syndrome. Spine. 1993.

Voor een uitgebreider overzicht van wetenschappelijke literatuur kunt u de pagina bekijken:

Literatuur & onderzoek

Belangrijk

De informatie op deze website is bedoeld ter ondersteuning van patiënten en zorgprofessionals.
De inhoud vervangt geen medisch advies. Voor diagnose en behandeling is het altijd belangrijk om een arts te raadplegen.