Wat zie je wel? Wat zie je niet?

Anatomie zichtbaar, pijn niet.

Beeldvorming toont structuur, geen ervaring

Beeldvormend onderzoek laat zien hoe de wervelkolom anatomisch is opgebouwd. Röntgenfoto’s, CT-scans en MRI’s tonen botstructuren, tussenwervelschijven, gewrichten en omliggende weke delen.

Wat zij niet laten zien, is hoe iemand pijn ervaart, hoe de wervelkolom functioneert tijdens belasting of beweging, of welke factoren bijdragen aan het klachtenpatroon.

Dit onderscheid is essentieel bij de interpretatie van bevindingen rondom een lumbosacrale overgangswervel (LSTV).

Wat beeldvorming wél kan laten zien

Met röntgenonderzoek, CT en MRI kunnen verschillende anatomische kenmerken zichtbaar worden gemaakt.

Beeldvorming kan onder andere tonen:

de aanwezigheid van een lumbosacrale overgangswervel
de vorm en grootte van dwarsuitsteeksels
contact of (gedeeltelijke) fusie tussen wervel en sacrum
asymmetrie tussen linker- en rechterzijde
degeneratieve veranderingen van tussenwervelschijven
veranderingen aan facetgewrichten
variaties in het aantal lumbale of sacrale wervels

Deze bevindingen zijn objectief waarneembaar. Ze beschrijven hoe de wervelkolom eruitziet, niet hoe deze functioneert of wordt ervaren.

Wat beeldvorming níét kan vaststellen

Er zijn belangrijke aspecten die met geen enkele scan direct zichtbaar zijn.

Beeldvorming kan niet aantonen:

of een anatomische afwijking daadwerkelijk pijn veroorzaakt
hoe intens of invaliderend de pijn wordt ervaren
de invloed van houding, beweging of belasting
spieractiviteit en spierspanning tijdens functioneren
de rol van psychosociale factoren
individuele verschillen in pijnverwerking

Een scan kan dus niet beantwoorden waarom iemand pijn heeft.

Geen directe koppeling tussen beeld en klacht

Uit grootschalig onderzoek naar lage rugpijn blijkt dat:

structurele afwijkingen vaak voorkomen bij mensen zonder klachten
de ernst van afwijkingen op beeldvorming niet betrouwbaar samenhangt met pijn
vergelijkbare MRI-beelden gepaard kunnen gaan met totaal verschillende klachten

Ook lumbosacrale overgangswervels worden regelmatig gezien bij asymptomatische personen. De aanwezigheid van een LSTV betekent daarom niet automatisch dat deze klinisch relevant is.

Toevalsbevindingen zijn gebruikelijk

Bij beeldvorming van de wervelkolom worden regelmatig bevindingen gedaan die:

geen relatie hebben met de huidige klachten
passen bij normale anatomische variatie
samenhangen met leeftijdsgerelateerde veranderingen

Deze zogenaamde toevalsbevindingen zijn een bekend fenomeen binnen de radiologie. Zonder goede uitleg kunnen zij onnodige ongerustheid veroorzaken.

Beeldvorming toont geen oorzaak-gevolgrelatie

Beeldvorming kan aantonen dát een anatomische variant aanwezig is, maar niet:

of deze de primaire oorzaak van klachten vormt
of deze daadwerkelijk bijdraagt aan het klachtenpatroon
of behandeling noodzakelijk is

Voor het vaststellen van klinische relevantie is altijd aanvullende beoordeling nodig, inclusief anamnese, lichamelijk onderzoek en het verloop van klachten.

Waarom interpretatie cruciaal is

De betekenis van beeldvorming ontstaat pas wanneer bevindingen worden beoordeeld in samenhang met:

het individuele klachtenverhaal
lichamelijk onderzoek
het beloop in de tijd
eerdere behandelingen en respons

Zonder deze context blijft beeldvorming beperkt tot een anatomische beschrijving.

Het risico van overinterpretatie

Internationale literatuur waarschuwt voor:

het te snel verbinden van conclusies aan scans
het aanwijzen van één “schuldige” afwijking
overdiagnostiek op basis van toevalsbevindingen

Dit kan leiden tot onnodige interventies en verhoogde bezorgdheid bij patiënten.

Samenvatting

Beeldvorming laat zien hoe de wervelkolom eruitziet.
Scans tonen geen pijn, functie of oorzaak.
Veel bevindingen zijn toevalsbevindingen.
Er bestaat geen directe koppeling tussen beeld en klacht.
Klinische context is altijd noodzakelijk.

Bronnen

Wetenschappelijke en medische literatuur

Bertolotti Syndrome. StatPearls Publishing.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK585032/
A Comprehensive Update of the Treatment and Management of Bertolotti Syndrome: A Best Practices Review. Orthopedic Reviews.
https://orthopedicreviews.openmedicalpublishing.org/article/24980-a-comprehensive-update-of-the-treatment-and-management-of-bertolotti-syndrome-a-best-practices-review
An Update on the Prevalence and Clinical Relevance of Lumbosacral Transitional Vertebrae. Journal of Clinical Medicine.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7964015/
Lumbosacral Transitional Vertebrae: Classification, Imaging Findings, and Clinical Relevance. Radiographics (RSNA).
https://pubs.rsna.org/doi/pdf/10.1148/rg.291085200
Lumbosacral Transitional Vertebra. Radiopaedia.
https://radiopaedia.org/articles/lumbosacral-transitional-vertebra

Deze informatie is gebaseerd op huidige wetenschappelijke literatuur en is bedoeld ter algemene voorlichting. Het vervangt geen individueel medisch advies.